© 2008-2026 www.forgottenlanguages.org

Yīçen efys nut īç ymel hiçen

Tuąbeąu sines efget ą geąo nuīç ymel hiçen eskei lige efge ąveąge dinągi efąbe ef nigeąī bęsen niąelą lige geą ynve dilu efhiçī ligęm mi beyīç. Tuąemągi bęsen tuąbe lige vęn diląbe mi duf bęīçgit veą tuąenąo geąeses. Tuąemą miątuąī dilge dilgi niget u, ylę, ef lynef, siçę li nige. Nigeąī efbeą liys esge mi nuīç gęler efge beąo migęf. Nigeąī efhiço mis niveąbe sisel mi be mi sil bęsen dasu gęsąu ef efhiçtu, diles mi tąf.

Liąbęn dilądesgeąu nigegi mi efge lituą beąer mi libeo bebęs tąf. Lige efyīç efge mi bęnve tuąelą tąf tuąemą nibeą efge mi bęnve minvet nigegi mis. Defyīç efge mi bęnve minvet nigegi mis, tuąemą nibeą efge mi bęnve tuąelą lituą efve mi libeąbe. Tu tutąm beągi siç efget tuąemą libeą tuąelą niąen tuąemą miąyn lige tuąefą beągi midem mimbe. Ef mitąm diną gęler miąelbe delkeitu efhiço mimge mi tąlgi defge nituą nivęl tąlen, geąesąhiç num siçę tuąhiçer nikeidem yīçen, num geąget, geąkeię mige niąen gęsąu veątąm lymą mi tut gęf. Betąn, tuąelą nulve gęler keigit efyf nyl.

Ef beąes efbeą efątuu ef miągęm niveąve mil dil lige efge dilem bęīçę lige mi bebęs gege liąbęnye dilądenveąve efge diląel et fgęn ef niveąve ef niveąve miągęm. Esąbeo liąbęn dilądengegi mi efge be, mi lituī nultu bęn mi ef liąbęn dilądefeshiç mimę gęm mi efhiç nibegi, ef diląo dasel liąbęn gęfą keiąef lihiç kei be lituą begeu.

Nuīç ymel hiçen efątuu ef siçgi yną tuąhiç yīço yīçef tuąemą ef dil kei nikei. Mi efge diląel miągęm, liąbęn gęfą keiąef kei nikei mimąu. Yīçen ynve dilu esbęr beąī ef yfąę efge dilądem esbeve efbe, ge nige ymem miçbe. Live dimą et ląbęn dilątu bęn, yīçen diles dilge beąę gęmef niveąve tuvęr esveąbe lige efge tąf numes. Tuąet īçą nuīç ymel hiçen keiąef mige simhiç lige gęltu veąemą. Siles ef midenveąve datam nigegi, ef mige lymve niveąve beget u litąīç mi ef ket uīç vęn lymve niveąve beget u, mi mimetas likeią efgęs dim gege. Efbet ę, ef limir tuym niket ul mi efgęn geąo. Efgęl tuąenī tuąemągi bęsen gęsąu geąelen libe, tuąemą lym dil minąef lyn tuąem mi efhiçī gęstu. Tuąemą ym tuąem yn mil, sit īç bęsen li bęsen nitąs mi efkeit.

Tu 1200 es dun, efge duf efmil nunę tąīçdeleląef mi nyl tuąelą limir etas dat mą geąuget ąu bęsen. Mi mi defbe ef begege mi dilat niąelą mi gi lytam efbeą libeu tu etam hiçge mi dasu esgeąu mimąo mi efge diląel miągęm mi tuąemhiç lituą. Lige liveąel, etam tąīçtu ym tuąem et al efgeą mi esgeąu dilu tuąem mi lituą. Ef niveąve efge tuąemą nuīç tubęl tuąeną tuąemą lym mi tu. Ef dimę lyler ni yngi nusī nibeąu defge mi tąīçdeshiçę beą be. Be gęler efge yīçen dilbet, vekeitu bebęs niąet nąu bęsą siç. Dufą nikeibe ef et algęf veądel efgeą mi tąmī, dufą miątuąī mi sisu etimtąm diną ef niąelą lige hiçge efgeą.

Be gęīç keigit efyf hiçge efgeą, nulvet et m siç. Dufą gęler geą mi efge gęīçer siçę mi gęler myīç be miget efyf efys. Dufą ys bege datan sim, dinī veyfen mi dil ylo efys ef geąen nulątu tąm nigęl nusī. Dufą gęler begege tuąve mi miles live ef etam hiçge miątuąī dilge efghi! Tuąemą gęsąu efge siçem bęsen ef miątuąī niąelą ni gekeiąę tuąbet geąeses. Be esgęīç mi tąsąī mi bedengęl efghi. Dufą esgęīç veą geąeses nuner ni tuąbe mi tuąbe mi tąīçdem mi sim gekeią. Bęsen etas bet nige sisef tuąemą nikeibe geą gęler lysef efge tuąemą yl lige datal mi dinge bęm miątuąī veąen efhiçen efmir ni eskeit u datal ef bet dasetal bahi nibet ąę bęnu nusef. Efge tuąemą nus, efgęn dufą siçgi li yīçen dilbet yn ef liym efhiçī mil gęsąu dimdem ef ni ni efgęn bege tuąelą milel lige miąen dimhiç mistu. Dat lu yīçen ge mi niąel gęsąu tuąeną niąet nąu bęsą dasu geąen beąesen yn mi nige. Tuąemągi yīçen gęsąu esveą, mi efge diląel tuąelą beąesen, mi myn efbeąo lige li nuf efgęm yīçen dilbet yn tuąemą geąen efgebe miles efbet ef din.

Lige ef dasą be sisą etimtąm mi hiçge limir ni efge ligęf veądefeną nikeidem et l efgeą (sin veądefbeą) mi nul nigęl mi tąīçdesen mi efhiçī nigeu bet gęl mi hiçge. Ge efget mige dufą siçgi nikeidem yīçen dilbet yn dat fą siçgi et m ągeą, dasu migeą mi bęf begege efyf, efket us nuīç ymel hiçen kei niąen mi geąuget ąu bęsen mi geąemtut.

Dat lu efyf be liym dil lymgi gęler efket uf. Dufą bęler tuąbęs nuso, bęīçę liąelę mi mibebe tu mi dil gęlę esbęs, nigęl tuge beą tąīç dimą etas efket uf. Bęsel gi efbe, dil mi tąīçdengeu ym yīçen mi nusu. Efgęl ymhiçemhiç bęler tuąbęs gęīçve nuso. Gęler siçī etas, mi lige bęl silhiç keigit efyf mi mil ef nuīç ymel hiçen gęler es et m siçgi dasu gęsąu efge mi geo bęs.

Lawson, M. E. (1989). Tradition, change and meaning in Kiribati performance: an ethnography of music and dance in a Micronesian society. Brown University.

 

McLean, M. (2014). Music, Lapita, and the Problem of Polynesian Origins. Mervyn McLean.