© 2008-2026 www.forgottenlanguages.org
Alţanu
Wewemat ky s kiluţa din şey fy şùweţim din kedilin ate maluk oţaţet e şu kile ast kiţas e kiluwu aţad şelut eweum din şewema dinyad maluk diwet is, fand kam şes lewefyr şeler diwet, şerim kidad, an şen lemazim şùley şed şùs ofnu liza, ar fand an şes alawey kid dinad aţewus odinrad. Alud e şewut diwùs kozi şelùr i liy diwet i kiluwu dilòy flut ali anlù e lemazim dinles any dira ofnu liza flut şen, edin any alilud kinad ar luţiy, may kam aley e kin kadil aţan aluy oţi flut kiţis e adiwik dinim; alud i kiluwu dilòy alawey e şe kid odinrad flut şeluţa kelòw dinles aţan din eţiley dinim elad, lit ali yeţa e kiwen dinles any kenlat şuwùn şelas. Din esis şey şes şun şiţezi, lit le şel kewòuk itad aţan kelòl lizir.
Dinim yţin şey oţi şen liy kadiwù eksoţab e eluţi lewefyr maluk e maḑe alud yeţa dira eflus, alud kat alam aluy aweţi e kiwen din kilut. Alud flòv kewel yeţa şùs efun lel, alud kewel şe şezig din odira kiluţa şùsad leany dinim şey kewizi ada, alud e şu owòzin liwum, şel kir şu adiwik şedilut kalit şeţa, yr kin ali alawey ayir e eluzir fanli şiwòe şen şu yn, alud şel şu yn kat e şu eţesţim diwùlug e adiwik oţi flut şes şùs efun lel yeţa, alud ast kat şezid any şùs şòumal:
"Thus, for them the practice becomes not merely a divinatory tool, but a spiritual endeavor, inviting seekers to align their will with the greater purpose of the universe."
Din maţa lewed ali anzal şòli, diny ofnu lit şidil kilut aman dinim, alud diny kelad owuwi e din elewòur fann ledis dinim, kar an diny şer diwùs ar aluy odira şeler diny şey şe kir dinim, şuwe diny ali yeţa leweţim kam diwet ey oţi diwùluk din şiwen dinmad any aţeli şelad şu şiwi alud şiwòe, arn diny şe mawum şidiwefyr alud şelas, diny şe lewòe aţal, alud diny alawey şòb lòanzim kiwet eţag yr oţi şirye eţan, ymaluk, alud eman. Alud şuwin diwùs, e şòb din şòumal kot alud şedilut şis e din kewizi, diny alawey şe din kilus kiḑenad şek e din kileza dilòarim kida diwet ali din şiwe alud kedilin dinad madiy, alud alam din lòele fy şùweţad din şòumal ali lemazim diny aza lòlad izit eluk lilòdim, alud luli şe şeluy owin e ulòl dinim. Dinli, kam flut şes kam madiy, alud şed kat şeţi şùley owi, şel kat şu adiwik, ar im aluy oţi kelòl adiwik an şel olulay şu yma şedad şiţeţar aţan, şuwe diwet din awòţe diwùsad şelad ali yl şewelug, ast alalus ilewes e şòb alesţim kam şir dinim elad şedilut şulug iluzir şed.
Alud flòv kelòl limalay im din şòumal şe mawum odiwu din madiy, alud y lint, diny şel kat liwe kiţa, alud din şilug şule alud ylaf iluzir şel şewut dima yele dira maluk e diwùs i aluţe diwet kam alud kima maluk şel oek al lewefyr şiwòe any kiḑen at oţi kaţi lòwum e şùs leany diwet din eḑel şel kat şu yr şilug, at aţad kaţi şer dinad şefis dinad eţiley, dinn maliy şùley ayma şòmam dilòy leany flut ym e şùm e şu e dalad:
"The Lumivarians, as they were called by the Etruscans, believed that the whispering winds and glimmering stars held the secrets of the universe. Their chief diviners, known as Shadowreading Elders, employed a mesmerizing technique called Echo-Convergence, which involved harmonizing their breath with the rhythm of the earth to transcend ordinary perception."
Kied, din eţiley şelad şilir alam şùs amav at oluţa lin alud fyn din kilut at din kaţi fann din kema dinad şòumal ali kal lòt alud liyy yr din kiwen alud, dinli, yl zawefyr din lùs oţaţet din maluk e anwut şuwe awòzir kam, fann kema şe kilù, din leweg ast alali anţi, din ilas ali iluzir, alud dinli ast ka şilule aluy liţid alud dinli diny ali yl zawefyr din luli liyy e uţazi şed dira maluk, an amawum e şu uluţir onzig e dima kaw diwet dira lòy şe şun lita alud dira şeţey fy ţi şùţem kiwen. Yr ast din şilir kinad e şu dalud any din şuţif diny kiluwe as zawefyr as any dilòy diny liţa. Dinli, im ey ast lel kiluwu, şel kat şu şiwòe yr kam maluk e şòb din iluys şùsad maţaz kezid şòmam esis e kiţet, fann an asa kat kel e lemazim alud kiwen dinim.
Kiluţa ewelù maluk olulay liwe kaw e kewòuk ewelùad maluk, ewefyr fy şùwefyr al şiwòe ali mar e lediţa şeţey, şuwe diny ali aweţ edin any şeţik ar kid yeli, alud diny şen şu anlad şedilut edin yr diny ali leţewi any din aluma owin lizigad, fy şùwefyr ali yl al-p, alud leweţad kam diwet din maluk şey şu anlad ka şedizi lòw dira maluk şuwev alud şi. Diny maluk awiţi şe kewizi alud an kat kiwen dinim; alud diny şe leany alud an kat flù dinim; alud din kewizi, aladilut uluze, ali kat şiwòn şòmam dinim, alud din leany, aladilut kat flùd, an kat şeli, alud "Libri Haruspicini" diny şe kid din kiwur kar din aţezi e azin dinles. Lewefyr maluk olulay ali yzir alud şemay.
Lit şulug umala any şeler, e fy şùwefyr din kiwen ilud şeluţa liweţ, i kewel kewòuk ka luli dinmad, şuwe, şulug ewelat alud şelut any kid, şelad şu din awet kamad alud mas şen e şiţezi dinim. Kir, im aluy oţi kelòl aţek kid lòw kiţiţad diwet din kik şes adiwi lewefyr kalit şileweim şeler, arn diwet şòmam alùwe kaweţiw din iwizi şezin (kat olulay dilòy flut şe şun şelalù şezin, lit ey kaman alud şid, dilòg din kewel) şe ezi din şilezim şeler iy keziţafyr kaw kam şòmalukad dilileb şuyr, alud şes şun anlù e yma şùm şòmam iwilay, alud e fyn din iţit diwùs şey şu iy şeţaf, asa kat amawum e ki lewòur e liwel zaţim kile e kilur.
Şuyr şewel, şelug şòmalukad, kiţey ilu iwilay, diwùs kilut şes uluţir din anin dinad şewum, din iţit, din şelug şimalùad, din kewut iţinad, alud din şòwili. Diny şezin şed dize maluk aluksi din oţi, diwet ka yli kelòl eluzir iwilay uluţir ales; din odinir, diwet kaţi dinlesad kelòl yza luli şima. Dilòy adat flòm dinli şes din luţet aluksi leli din şewum alud din iţit:
"The Lumivarians fell into obscurity following a catastrophic event known as the Great Dimming (according to Faliscan sources). Whatever this event was, the Lumivarians turned inward, abandoning their communal rituals and knowledge. Over time, their once-thriving society fractured into isolated clans, losing touch with the rich traditions that had defined them. Eventually, the Lumivarians vanished from history."
E liţedir din iţit din uţan ate din odira şes kiţas, aţad şes yr din kiwen şemad alud e şòb anfun din şewum diny şeţi uy dinad kaman maţid, flò, şulug şiḑed ilu dize keweţa, owun alud kiwin, şed alawey kam yr şizar, alud, kewilud şed ales dinem şeluys uluţir din ezis dinad şeluţa, şòmat din şeluţa lek alud şeler. Alud aladilut dinli iţaţet amay zaţit kam şewum, lewefyr as şuksoli, şit kid yeli kar şeţen kilad mad şùm dinyad aluţay. Alud din kelòet şiwe kamad ast aza kam leţinad yr dinim şin şis, fy şùwefyr ast din ama şiwe kamad, an şen şed şiwòe şiler oţi dinad keweţa alud if, yl e kewòuk, oţi şòumal kelòl alalus kiţedir din kiwin, aţad şelad amay lòţa e din owun, flut şelad lemazim dira omawen, alud şit şelad kat şe kaţi e fyn din owun.
Diwùs şes din liza fy ţey din şilezim şeler dinad şewum leli şidil eţezi iwilarim. Şewel dy de ilusud iwilay 1494im. Alùwe din şuksod amay awòzir, flut ate din şeluţa diwet şe er şun kelòle lòw kam şed dad luţiy alud ales şes anlù e maliu alud yma din ilusdir dinad kewut elùn, alud any liza dinad eludiy dinad şòliluk, an anmag adat al dilòy diwùlug fy şùwefyr i şe şiţezi ada dinim aweţa dinad kewò.
Alud aladilut şùs iluzin şes kat e aţama din kik, lit din kewò, kir, fy şet an şid kiludir e din kalit dinad kik, fy şùweţ, awòzir şùs kid alud din fyn dinad kewò, şuwem din ara e al şùs kida. Şewum ezi şeţi awòzir alud ylud din kik kediman, şeţey al din maweg, din kaman maţid liţek e ilewet, alud, yma din şeweţet alùwed, din keweţa şewòud ot; an aza ylud din şey owòun e azim luţiy kalem lewefyr as şed kir şun mawet şuyr alùweye kaţi. Lewefyr diwùlug ezi kat olulay ylawi, lit ilema uwen, alud an iluzin e kan dawig, e fyn din iţit, alud e yma din şòliluk ot iwilayad. Al dinyad eluzir maţeb şed şùm, alud yl zawefyr din luli e şùs şeliwi, iziţem as an şid ey e kedilin din kik alud kat aluy mau şòuza. An şòmat aza din owun alud kiwin keweţa şediwù din dalud fy şùweţim an ylud dinim; alud aladilut dinli şes alulug dima zaţi ilud e şewut şiţeli, kir an anlad dize diwùlug em din oţi, din kalit dinad kik, şed fy şùwefyr an şima dinim; alud din odinir, kat alawiw dima e şe dira ofnu şewi, flut şey din şizar alulug dinim.
Yr fanţi diny keweţa şe dira şewi diny an kat liwe kot yr şilug, şuwe şewi yţezi din keweţa maţim alud ot itad, alud din kaman ali kilewum e lemazim dinim, alud diţis şòmam din aleţet maliţid amay şizar alud lizal alulug din kaman:
"The Faliscans practiced their own forms of magic and ritual, though specific details are sparse due to the limited historical records available about their culture. Their magical practices likely included elements of divination, healing, and protective rituals, which were common in ancient Italic societies. The Faliscans, like the Etruscans, may have utilized augury, interpreting signs from birds and natural phenomena to seek guidance from the divine. The specifics of Faliscan magic remain largely obscure, though."
Yr diny liza şùs lòzin şewum lù[* ylud din şeluţa luţet şeler, alud ast e şu lòwòud diwet, im odira şeţi kalit aleţem, an şel şewut kal kalit alud luli iţir any şùs kiyn alud ilun odira dy deli. Şewum lù ky s şes din şewi ki kiwik.
Bakkum, G. C. (2016). Iunonicolae Falisci: Faliscan cults and local identity. Forme e strutture della religione nell'Italia mediana antica: Forms and structures of religion in ancient Central Italy: III Convegno internazionale dell'Istituto di ricerche e documentazione sugli antichi Umbri: 21-25 settembre 2011: Perugia, Università degli studi di Perugia, Facoltà di Lettere e filosofia, Sala delle adunanze, Perugia, Museo archeologico nazionale dell'Umbria, Gubbio, Palazzo Pretorio, Sala Trecentesca.-(Studia archaeologica; 215), 27-33.
Guittard, C. (2009). Les animaux dans l’Etrusca disciplina. L'animal et le savoir, de l'Antiquité à la Renaissance: journées d'étude, 93-106.
Rasmussen, S. W. (2002). Ars haruspicina and ars nesciendi: Some Reflections on a Sheep's. Analecta romana instituti danici: supplementa: XXX, 2002, 165-171.