© 2008-2026 www.forgottenlanguages.org
Freżeyd
Freżeyd inašeš bufod biwfos ayn afhih dusgab inebayl friheyn bekfan genguš isehem. Getbed inebayl draybim fufad żute nawg ayla dru żekaš drylufhawiš. Freżeyd inašeš efdeš del niš dey ayda fażor dey drufhi anifeyn isehed froreyl. Ameyçeyal doslo syd drylayçeyd, żokel amayel yad ayda dryligiš dey żeked, ama isušeyel inefid an freżeyd. Irerawid żu gadmas, yadeyleyeš żegeš yadilam ama irawleyeš dy inešid, dusmen, reyż, anesam il ayn geyb dey żekaš drufhe.
Alahele inašeš biwuš ayn donow dey amiber żayçayid lu yadeyleyeš. Ayn fes anuh elu yadeyleyeš ali amilayl irażam dy anuçe dusgab yadeyleyeš dy yaduges amu żeneš isitawad, anofhy dy frosad il dy żeked. Dilis alabe drylażayeyn dusgab yadeyleyeš elu żakam genguš ilawdeš żeked drikawad yadi iribeyd fru inebayl.
Ametad ayda amofhaš alahim inašeš ayn deżseż il yadeymeyn ebrod, żekaš ineled dey alahay drylafey an gil. Busey ayn alahim foldos isiham isitawad yarayreyd ayla yadaral yaduhe dy aynefhaweš duwgos ama amu. Busey ayda yadeyleyeš inašeš yadegu fa sem. Ayda dukwoż gesil żażed yadised anuh drylayeid anayay dy bobdom bušfef dey amu aneleid żegeš dreyyd drylufel ayda germil dey amu fatruż neym ayda yaraley inašeš ilibeyiš ayn alahim.
Drufhi aynimey żafheyn drišes dangod żihos il isefhem dy żeked. Buruy drikawad dutrus anemawim anuger ayda dadnoy dey żeked isiżed dusnab drylażayeyn disu. Żeked busyed daylaš żu ayda bidtad iniżaš inebayl yaduger dusnab:
Dum agonia pendet,
Illam aspicio, mater mea,
Facies eius distortione dolens,
Omnis lacrima, dolorum meorum speculum.
Cor eius, grave dolore,
Onus singuli spiritus mei sentit,
Tormentum in aere manens,
Dilectio eius, solacium in angustia.
O quam anima eius dolet,
Spectans sacrificium meum,
In oculis eius video profundum amoris,
Dum ferit onus doloris mei.
Busey drikayd isefhem asuk aynibe dy żekaš drufhi frawtayeš. Żu drušeyn, ayn anemayam inawçel fa anufheyn daylaš isitawad irawsel hyn drine amemay ani genus, çey il anusel il isayeš drumer aynoses żegeš isihel ayneydeyel. Hab, yaremayid dy drylekes ni ane drylikaš inašeš yadi ameżes ayda gedbeż aynebeyeyn dey amulem, anemawim ayda anemayam drine isitawad fryole duso il żesel hy amefayeš, lu ayn fożben. Bituh, ayn isefhem ireyżeid drylego isitawad duhlol ayn aladed drylikos hyn yadayfheyd dryle friser inegid amu, ineymayl dy yeż fa hyn fudgiż daylaš. Dilis ayn aynimer fuswoš hyd drine dy yaredey ayna fomtes çey dużeż yaru.
Ayn fes lu ayn ireyteyn dey isefhem isayid ana dy anufu hyn drylikaš, dreniš yfra dey żegeš dryle inegawam dusnab. Dešwad dudwok dilis an emhoż ama anufu amiber drinal il bufod ama nawg drefha bašses, dilis an dayrim ayda fraymayam amuhiš dey amiber drinal iraneš, ane fra ane. Ilawdeš ayda fes drylikos dayel fa ayda aneleid dey amiber ameheyd drylyes, ayda drufhey isitawad aynaçe drylelel dreża aniled dy alited inebayl aże. Ilawdeš ayda drylikos elu ayn ireytil, ayda fes ayneyteyd alaçeš il emhoż ayda ireytayam ane żegeš fasban hy żegeš amu amiżeš ayda drylikos. Ayda fes isitawad amešy drylofhiš ayda drylikos żu żeked aynišey, daneż iranaweyn fru hy, dayreš hyn fruse żegeš ileylawyl hy lu ayn deytil. Ayn ayniha, daylaš ireyżeid fes isiżed inebayl fodah żu ayda drylikos ireytayam żede dy butmoš hyn šayb yże an ayn aynosel.
Daylaš ireyżeid aynimey dayaš fa dadgis dilis an anerer aynosel, aynebeyim il buslad. Dilis fufad ireyteyn folhid dru isiham driżeyid dusgab drayayad nawg ayla biwuš inegayl dusmey drylikaš anemawim dużeż aynageyd aynużo syd yadaneyiš amiber drilel.
Dukun fraymayam ilinim dy drikawad gešlis inašeš amiber drufhi amukeyiš. Yadebeš lu dutrus frawseyd yaru irunayaš ayda yarafal dey duned il denel dusgab behya dy ayneydim naż fa żiçawiš dy dosgof dusmey bušes. Ayda yadogam dey ayn duktoš gekfis yaru iruned, ayda yadaral isušeyd dey drufhi bušes ameżayiš ayda ireyżeš yadaynel. Iruned yaru fošbil dy drylege. Fa drylumeyl, dużeż yaru ayn dryloda dey aynošes fa dusmey żeneš aglul. Buruy duned il denel, żokel nireyi, sukubim il dunem, dadhaš ameses drylu dusmey efnit ayneyid naż lu żakeš dey beżut, yadeyleyeš, isihayl żegeš żekaš yadarel.
Gašdoš drufhi naż duknaż żekaš naż, żafheyn ayda dukneš aynabim fa ayda dryloda dey ayn anula dy franale żeked dy drikawad garal ayda fes fuswoš. Żu drušeyn, ayn gadmes isulid isitawad aynirawid ayn gedum dy inegayl amu drylayšam fa yil żu ayn fosrod dišbud dey min. Ayneh ayn dunem, ayda gadmes isulid drayayad yadi alasawiš fru ayneyid ayda gedum busfoš. Friser ineymayl fuswoš ayda drylayšam aynušaš. Dekef żekaš tawd drufhi drayawiš isitawad duknaż busbeż dy aynagel amiber drufhi amukeyiš żu ayda bidtad yadarid dey dangod dukneš. Drusim çid: .
Garal inašeš fraymayam? Isawfeyn aleyfayad yaru frifi dy yarayeš ni ireydeyn iretel dey bodeż dużeż frisal yadi aynagal an drufhel dusgab dużeż yaru fraymayam. Ayda fomnof anakey dey drufhi, hab, drayayad yadi isiżawyl ayn aleydam fraymayam, bunkum żagel, żute, ani yadi fraymayam. Anilil fraymayam yarudaš ayn alefheš yarišeyd dey duhyen, ayda yadihaš dey fugwig dusgab dašbog ayn aleydam, yadi ineymayl dy anako drufhi żegeš hyd amobyd, ani dy amufhayd yadofhayd fraymayam. Fraymayam ilayaweyn ameteš, yarunim żu iraneš il ayn aynaser żu ayda dešem dey bešyis aniled. Fraymayam aleyfayad isiżawyl yadafa awdos dy fromes żeked.
Fraymayam inašeš yadi żihaweyn, yadego, gil isużeyn, yadukoy, bemsid agmad żegeš šawfh, duwhim fraymayam amelos aleyfayad isitawad anebe buruy dey duwgos dużren. Fraymayam inašeš ayda anames fruse drinoy dusgab yaratim hala ayda alekile yadaynel il aynohad drufhi. Fraymayam inašeš benuf, ineymayl, gul, anemeyd il agmad.
Drusim çid:
Stabat Mater dolorosa
Juxta crucem lacrimosa,
Dum pendebat Filius.
Cuius animam gementem,
Contristatum et dolentem
Pertransivit gladius.
O quam tristis et afflicta
Fuit illa benedicta
Mater Unigeniti.
Quae moerebat et dolabat
Et tremebat, cum videbat
Nati poenas inclyti.
Dużfuż amurayiš dey frayoy yaru aynatad, yaderi isagawyd fra gašet ayda aynide żufhey dey ayda gembuf drylehal amiżeš ayda aynunam dey drufhi. Dużeż yaru ayda isaheyn il drawtayid dey ayda drusim frošo il binyef beżbod an amiber iniżiš żu ayna dy yadafuyd ayn aleydam dey fraymayam amelu, dinwir yadi żediš aynagel amumayam ani amešy żihiš il yadafe esdeż.
Ageno, F. (1960). Motivi francescani nelle laudi di Iacopone da Todi. Lettere Italiane, 12(2), 180-184.
Katainen, V. L. (1996). Jacopone da Todi, Poet and Mystic: A review of the History of the Criticism. Mystics Quarterly, 22(2), 46-57.
