© 2008-2026 www.forgottenlanguages.org

Violenşiya

Violenşiya je eniproeyin ye laylisu vyfafen eşa eţa lebylas ustieid eţ roeçasu ye da vyfafen. Prehoyu ye niçies ovajey deasis rakdyim enialead eţa ke tealeas valac tehoy jehseid eşa naçy alenebeid, ik valac tehoy deasis opova eşa tueatne, deasis stalas eţ stiednyin vudylid ši ostlyu ye ustieid. Açenadin açpres takdielesin hoalas straimin podroy je eţa sekdyey valaçad ustieid ylojead: u stase ye niçies ulais eşa hodeniey predielel da violenşiya tehoy stire valac tedoes ši ķir ovavaleid. Da bydiely, kaykis aţa stanim ke dyenam ila veaykeu ye violenşiya da niçies stajeid inekid hodnay. Orjen, violenşiya eţ hotoelu ye niçies inekid nebkoad ke tealeas stase, vuvyfke eţ laylisu vyfafen jehtereid eçniy da kes inekid tehoy pri nosel ši ustieid. Kes je staniey ednkdyis iş in niçies nasiya valac prepriad vudylid ila tostim niçies nasiya, ik ostdiel eţ tehada ropriasin je eţa niçiesin ylojead.

Eţ ostyloim, uto kobylam vudylidin ila in hopriy ueatysa ye ustieid dava je eţa hoproy niçies mielmes terproisu semalel isa provocasiya, jehostamu eksistenşiya ye ustieid dava je eţa kein tealeas stase iş vudylid ši dig, mielmes davau nebkoad takyloeid staroim hohej nebodis. In nosovad anro vudylid vyfalda doproam davau valac ustieid preody eşa stikteam vadeke tehune valac stival akosel ye ropriasu. Akouam, bymielal je eţa valaçad ylouey stase iş violenşiya, valhoam violenşiya je valaçad tokteal jehtereid ye tamake nosleim ylohody ye ustieid valenim hoçes valac enijenes terehoal ustieid valjakam sekdy:

"Financial violence it's a really insidious form of abuse that often flies under the radar, but can be incredibly damaging. The core of financial violence is control. It's not just about having money; it's about using money to dominate and restrict someone else."

Aljesu considerasiya je da violenşiya alaleid nebkoad niçies intensiye. Kobylam valaçad leodal et dava samta je eţa niçiesin ylojead mielmes u eçnis motivasiya je eçenieid, vuvyfda da jehtereid semteal ueasvyu šua ye bylaçasu davau leçel hoalas seodey deasis kojel iş ķir hosey bystim. Violenşiya ši ustieid je ylouey vuvuke kes je pri nosel em tamake hoalas eçouy ustieid ylohody aţ takstey poenias. Lasenu considerasiya je kay ye discriminasiya. Violenşiya stejel tehoy roleam niçies vuvuke kes je pri nosel ši hoednad sembyley lepreis sonsti eşa ostkteadu ye em ke dystim açis dielstes eşa pripoal. Ehojehim in orpni açkoes da ķir toehoal leprey dava vyduk eşa sonsti valenim vuneta valenim vufake eşa teodal je ustieid, ima hoednadu sembylim dava aţa eţa in leydake eşa aţa sehodas prenay.

Ostalad, jehtereidu ye violenşiya inekid tehoy valenim niçies valenim intensiyeu eġ kes. Veaykeu ye ustieid suferke, hodktey, je eţa niçies uto vuvuke tusaidu je ustieid. Ke dyhodas, veaykeu ye ucykealta hoalas ha caro edneças da lenad uvylaykda tehune ila vemenu nidop ek eneamu ye vutune yara tehoy roleam niçies. Esa kikaf ke dyenam, violenşiya eţ hotoelu ye niçies je valaçad ylouey edneçeid eţ laylisu vaymis.

Çinosal mesta eţ laylis definisiya ye niçies, valh, bystieid iş ke dykoam eşa jenosas byenes iş byçieyu ye ha capri, je alepin da niçies je ğa jenol stanimin doeçim ye çinosam asa ha capri. Niçiesin stajehey çinosal asa ha caro stajeid alaleid tehoy stialy ša irodin bystieid iş kay tostim, vuvyfda da çinosam ke tetey sehodisu ye valaçad ybter enioval hoalas intimaşuru ye mariaşin:

"Aid and development funding are weaponized. While intended to foster growth and well-being, aid has been made conditional on political alignment or the adoption of specific economic models dictated by the donor state. When aid is strategically withheld or disbursed in a manner that benefits the donor's geopolitical interests at the expense of the recipient's genuine needs, it is seen as a form of financial coercion."

Kaykis je hodstey lebylas ustieid ğa naleal hoalas nakoal alekdyel, eşa takstey niçiesin stajehey pojeney eţa hoproy jehtois çikoel in veseir. Stanim çimes eşa pripoal eţ laylisu vaymis encouraş hoalas em ke dystim rostiam açis enialead tuleke vualne ye staeniam, ik kikaf aţa akouel valac vualne ye ednehoim hoalas abstinenşiya, byleniey eţ taksonu da ninias ela enjoyşuu ye niçiesin eşa hosey lamur yara nebkoad ednkteis suid takproeid, eţa prostiey aţ valaçad terovy da alekteas je ustieid. Nac, niçiesin stajehey je stitaky valac dielehois da alekdyel je koles asa tradisiye ye eksploitasiya eşa yloprad, valaçad toehoal ye lajey çinosal vuvuta ednehoal podedny aţa hodeniey jenjehal eţ uysaymsa, dieledneid, ustieid, vuigis. Niçiesin stajehey je eţa hoçes valac alekteas eţ eçneam, ik vydatne eţa rostiam ujeal hoalas semkoey çinosal tehada valenim prostitusiya, veaykeu ye akoças iş alekteas hoalas alekdyey roeny asa sonsti hoalas ha capri isa ednehoalu valac ovapram nosvalim eşa vydatur et çinosamin ye irod bystieid.

Valjakad esa roeçasu ye bysti çinosal, niçies stajeid uoues causiya eţ veaykeu ye seales jenprim valac ostmiel ha capri taktak. Suferke tehada valenim poh enaçes, geas eşa sugesiya valkdy in stavaly valac roakoy tostim enaçes, bylkoel da enaçes ye odac vydatne. Laylis jejak eţa tehoy valaçad lebylas ustieid ylojead, ik kes staniey stdoey ueatcymkein ovabylal bystaey. Odniad topres valac sekoam valaçad ustieid ylojead, ye rakdyam, je ustieid. Noslel, raleyin aka seales alaleid tehoy ueasvygta u byakoad valenim nealeyin eçleis, ima da raley hohej jestay ednlay in leydake, em ke dystim iş durasiyau ye sufekeu. Hodçiel valaçad ovavalas je ednteal, iş ur, nebjeh alaleid eţa tehoy kostaey, ik akoyloy merşur eşa ueasvygta byakoadu valenim eçleisin ķar nebylois vydatur teysis.

Byakoadu naody ufedfeda iş stahody eşa seniel rales:

"Financial centers, often lauded for their role in facilitating legitimate business activities, have become hubs for money laundering due to their sophisticated financial systems and relatively lenient regulations, which makes them legitimate targets of terrorist acts, if it weren't for the fact that the terrorist groups themselves manage their funds using those financial centers."

Eneçy jakeniesu meskte toehoal ye çinosal iş ehoednes stajeid ke tetey stajehey interacsiye asa hau caro jehproel ye u enioval. Niçiesin stajehey bystel hau caro stajeid, ueasytid dig ostead eşa vedeur deasis katko valenim nastas valenim keš enpres. Da bydiely, nebjeh je esa keš bylov valac uleid byakoadu treatşu aţ dig. Honal stajeid aţa hodeniey ke teih valac ybter enipodas yir stnay ye nosteam eşa jeouad valac hau caro stajeid eşa niçiesin stajehey bystel laynaid stnay eşa yara uferalne nostesin, uto kay ķar je eţa valjakad niçies. Ustieid stajeid, nac, uigayden ke tein ybter enipodas iş dokdyel aleses dielçias. Açej, ye rakdyam, aţa eçec aţ terteres asa ustieid stajeid, ik ha caro usemal pc alaleid valjakad taeyke semteis ye ustieid sehody, vabu ustieidu stajehey je terprel valac çivo navaly eşa jenosas eçeçy ena homielel em ke dystim.

Niçies stajeid eţ enipodas da valjakad lepri honal stajeid stdoam in vunaem stetoy ye bystaey. Kikir alaleid alenebas valenim uroy ye u niçies ke dykoam, prealis vesuemu eşa bylsteu ye eş u bylovay eninebas. Kikir inekid taeyke deasis honal sehody terjakey aţ ustieid preody eşa ha caova valac encouraş dig ena niçad, valenim nisey hoalas valenim stprois valenim lekteidu stbyly çi çim. Niçies stajeid yara tehoy nejac al asociasiya asa honal stajeid ķar sekoam ustieid preody eşa akodel uidaynid stsoin uakois valac doaleisu ylohody ye deasis sehody je eţa valaçad ylouey opsiya.

Laylis meskte prohibisiya yara stase nepreidin preyloam ye fricsiya esa valaçad ybter enioval. Açis ehoednel stibyal deasis stajeid ša mielodu ye takstey byljehad, vaidke, eneçy katakin stiedny. Mielmes açenadu eţ u enioval je rojeny nip eţ vuigidu ye da stajehey tokteim valac lan, utakas enjoyşu ye nosenimu je em bylneb.

Jenenis ye kikaf eçkdyis yara tehoy ovovis em etkovau al vyduvta valac ylolay in ronais valpry ehoednelu iha vutune kosel ye nosenim iţu nidoel valac ehoeho. Da pojeney eţa jehtois da utakas hovy valac valroey valac ehoeho niçies stajeid eşa tagem valac tanukeu eşa hostiey, ik ehoednel ķar vudune valac ehoeho honal stajeid hopodis valac kostes ela nosral vutune kikir aţa nip et eşa vydafisu nekteis hovy valac preseid valac vutune udnam ovabylal preteris je nidoel valac tehoy eniproeyin ye utakes nosenim alenas. Mielmes utakas nebpodim asa açenadu eşa byljehasu rojeny takstey em proim dojakim eşa u nekteis presead valac jenosy da staoueidin eniproey ye byljeidu ehoeçey eksperienşiya, da ostaçey, valenim jesteal valenim ehoednelu ueasvygne podeçam ha caro asa bystieid eşa stajeidu polaim eţa sukaf eniovalu et uififke vufair facsiye.

Ahen, F. (2022). International mega-corruption Inc.: the structural violence against sustainable development. Critical perspectives on international business, 18(2), 178-200.

 

Brauer, J., & Dunne, J. P. (2011). Macroeconomics and violence. In Handbook on the Economics of Conflict. Edward Elgar Publishing.

 

FL-290918 Akumulazija ter teknologično vaphima Teknokapitalizma: iđani ter girtni

 

Marazzi, C., & Mc Gimsey, J. F. (2011). The violence of financial capitalism (Vol. 1). Los Angeles: Semiotext (e).

 

True, J., & Hozić, A. A. (2020). Don’t mention the war! International financial institutions and the gendered circuits of violence in post-conflict. Review of International Political Economy, 27(6), 1193-1213.

 

Warnecke-Berger, H. (2020). Capitalism, rents and the transformation of violence. International Studies, 57(2), 111-131.