Showing posts with label Old Gaelic. Show all posts
Showing posts with label Old Gaelic. Show all posts

Sep 11, 2012

On the allegorical aisling - Er ny ymmygagelym aedlwng - Op i ymaegoenirtnil aisling

© 2008-2012 www.forgottenlanguages.org

On the allegorical aisling Cover

 

Er ny ymmygagelym aedlwng

On the allegorical aisling

 

 

Aedlwng (aylwd, aisling) ed eid clyfy dy Erinag censsy lean, dy rinnelk ymmygagelym yae dy cadjin fug nyr ayd ny XVIII us, dy rinnelk dafnyuntyff ny nyr tiayrt er ydai je ny "irey dailil" le ny jatdur ny idseyir nyr ayd eid aylws.

 

Ny focklymag cycdaeuiyr cyennagys Sysrreld Yurpy iscriafd dagad eld tynys: ny nyr gari le aedlwng, nyr ayd myrmyd ny jatdur ed puitcit lwaged ny afyn aymid yae nyr ayd myrmyd ny afyn Poymydyn elen cum eid eer nyr gari le cas dy ny jatdur; ny tuiyragt aedlwng, nyr ayd myrmyd ny asmyir dalogys ny ry eet yae nyr ayd myrmyd aymin yrain Nag Cyegin le dy cays; yae ny ymmygagelym aedlwng, nyr ayd myrmyd ny afyn dy cadjin dapdadantys Éida yae fynymfagtys ny elkysag peld:

 

Regarded as an outdoor being, most often dressed in a white cloak, she is also said to be bareheaded. In much of eastern Ireland, the banshee is imagined to comb her hair, a trait which has given rise to a popular legend about the loss and recovery of her comb. In Co. Galway (Contae na Gaillimhe) and border regions of neighbouring counties, she is said to
be washing a garment in a stream, thus paralleling the washing activity of the death-foreboding bean-nighe in Gaelic Scotland (Alba), the kannerezed noz in Brittany (Breizh), and of Otherworld women in Irish literature.

DARK-MILLENIUM-RAYDYL

Yurpy goit red ny jelgagt cyud ee cyo tras crea, myrmyd afcari caitnys nyr ayd ny XVIII us, v'eid fyny alagey dy ny kimae lea, ag dadjym ee mye fynysoysag cyud e eld idspiratod v'neunon afyn geaie, cityff eid Erangag XIII us aylws aylwd myrmyd idcluiys punneys cag dy ny yotifys grunmal nyr ayd ny 18 us crea.

 

Pock cyugssaimae cyud leid nuemys edud yae eid fo geainney focklymag elrain sysnyda cum ennag am ayd oaie ny XVIII us. Ny ymmygagelym crea ed yac cyelkyrys ny prod er fys dy ny dagad yae v'cadjinit lwaged fulilag nuetys fodiug cum cyalg leys yae clwaiag cum eid Erinag abbyrag urrea yn pobbmy noileg le ny Pael e ocnypierys dy Nerin nyr ayd ny XVII us yae jei:

 

The sovereignty goddess is also depicted, like the goddess Mór Mumhan (Mac Cana, ÉC 7.79–90), or the sí-bhean of the allegorical aisling or ‘vision’ poems of the 18th century (De Bhaldraithe, Measgra i gCuimhne Mhichíl Uí Chléirigh 214–15), as appearing after death to mourn a dead leader, her mystical spouse.

 

Ny ymmygagelym aedlwng v'yea caitnys nyr ayd ny XVIII us, yae e undyfybdud fer ydee v'ny eigssy Yean peld Eógaln Ruad Ó Cyúicubáin (1748–84). Ny prod er fys aedlwng, ewserafe, ed fodie ny isneiryff Yac eid Cunnaí (Ny fuysmyir yac) dy Aogán Ó Ratalice (cymmylt 1670–1726), nyr ayd myrmyd ny aymid fynylilapdys yae loeys nyr ayd daid dy ny peld.

 

 

Op i ymaegoenirtnil aisling

On the allegorical aisling


Enedlwg (dagnyff) ed ud wtgad aff Irska sprak syokt, oft ymaegoenirtnil id ynn komnunesy suy i 18 jelzidd, oft dadumynig i afsusgyff aff ud eru logyd i "ynngad ynlyd" til i auser oir nenraseir suy ud drom.

 

I lwduraedrig aldtilriud Sysnukrid Yurpy oynir skriafsy tri prikininil sagtys: i myeb enedlwg, suy va i auser ed edanwjutid logyd i eru skonet id suy va i eru yassyn aiejud gydw ud ynirtil myeb objekt aff i auser; i pupeky enedlwg, suy va i drorir fagsnimyd i fuedir id suy va skon kuid doud neet netisenrilwg fiker; id i ymaegoenirtnil enedlwg, suy va i eru ynn dapdadandud Éida id afkynmetys i loaidadad ywwr. Yurpy lodunmae i yoglwket le iys triet rigw, va edantinri sysrid suy i 18 jelzidd, vele ud friywp aff i enet tvo, rin aflwynsy etdu rir gimynlwg le dayr alpt edpiratywp vele nop naffyn, kityff ud Erankska 13 jelzidd drom dagnyff va edlwdud weredirig yma aff i yomals fonin cyuy i 18 jelzidd rigw.

 

Aisling woman

Alnir eramkaienimae le gigyr syoktys eksedunmae som ud iferywir lwduraedrig edwd sysnida gydw soma tid vag i 18 jelzidd. I ymaegoenirtnil rigw ed datirlwg i edadit yndunn aff i tri idd vele nunasarizmae logyd folk nuetys noaiymgig gydw somt legys id nirfagmig gydw ud Irska cypdatinig affolsgyff werlomy til i Ensyska okupiur aff Irsasy suy i 17 jelzidd id na.

 

I ymaegoenirtnil enedlwg vele riai sysrid suy i 18 jelzidd, id dayr untvofimyd riaier vele i Yuddur ywwr Eógud Ruend Ó Cyúsitienbái (1748–84). I edadt yndunn enedlwg, ekdur, ed veldaud i isnerig Rink ud Keennení (Yr roduerir ywfwd) aff Enogán Ó Ratalmynmy (runt 1670–1726), suy va i skonet kolilapdys id kaikubys vag aff i ywwr.

Bibliographica

· Alexander, Lloyd, and Evaline Ness. Coll and His White Pig. [1st ed. New York,: Holt, Rinehart and Winston, 1965.

 

· Alexander, Lloyd. Taran Wanderer. [1st ed. New York,: Holt, 1967. Celtic Myth and Legend—4

 

· Alexander, Lloyd. The Book of Three. rev. ed. New York: H. Holt, 1999.

 

· Alexander, Lloyd. The Castle of Llyr. rev.ed. ed. New York: H. Holt, 1999.

 

· Alexander, Lloyd. The Foundling and Other Tales of Prydain. rev and expanded ed. New York: H. Holt, 1999.

 

· Alexander, Lloyd. The High King. [1st ed. New York,: Holt, 1968.

 

· Alexander, Lloyd. The Truthful Harp. [1st ed. New York,: Holt, 1967.

 

· Bollard, J. K.." The Role of Myth and Tradition in The Four Branches of the Mabinogi." The Mabinogi: A Book of Essays. Sullivan, C. W., III (ed.). New York: Garland, 1996: 277-302.

 

· Bond, Nancy, and Allen Davis. A String in the Harp. 1st ed. New York: Atheneum, 1976.

 

· Briggs, Katharine Mary. A Dictionary of British Folk-Tales in the English Language, Incorporating the F.J. Norton Collection. Bloomington: Indiana University Press, 1970.

 

· Briggs, Katharine Mary. An Encyclopedia of Fairies: Hobgoblins, Brownies, Bogies, and Other Supernatural Creatures. 1st ed. New York: Pantheon Books, 1976.

 

· Briggs, Katharine Mary. British Folktales. New York: Pantheon Books, 1977.

 

· Briggs, Katharine Mary. The Fairies in Tradition and Literature. London: Routledge, 2002.

 

· Briggs, Katharine Mary. The Vanishing People: Fairy Lore and Legends. 1st ed. New York: Pantheon Books, 1978.

 

· Bromwich, Rachel . "The Mabinogion and Lady Charlotte Guest." The Mabinogi: A Book of Essays. Sullivan, C. W., III, ed . Garland. New York,1996: 3-18.

 

· Carey, John. “The Encounter at the Ford: Warriors, Water and Women.” Éigse: A Journal of Irish Studies 34 (2004): 10-24.

 

· Chance, Jan, and Alfred K Siewers. Tolkien's Modern Middle Ages. 1st ed. New York: Palgrave Macmillan, 2005.

 

· Cooper, Susan, and Michael Heslop. The Grey King. 1st ed. New York: Atheneum, 1975.

 

· Cooper, Susan. Silver on the Tree. 1st Collier Books ed. New York: Collier Books, 1986.

 

· Cross, T. P. and C. H. Slover, eds. Ancient Irish Tales. New York: Barnes and Noble, 1969.

 

· Davidson. H. E. Myths and Symbols in Pagan Europe. Manchester: Manchester University Press, 1988.

 

· Davies, Wendy. “Celtic Women in the Early Middle Ages.” Images of Women in Antiquity. Ed. Averil Cameron & Amelie Kuhrt. Detroit: Wayne State University Press, 1993. 145-166.

 

· Donley, Barbara. Arianrhod : A Welsh Myth Retold. Oakland, Calif.: Stone Circle Press, 1987.

 

· Dooley, Ann. “The Invention of Women in the Táin.” Ulidia: Proceedings of the First International Conference on the Ulster Tale Cycle. Belfast: December, 1994. 123-33 Celtic Myth and Legend—2

 

· Duane, Diane. A Wizard Abroad. San Diego: Harcourt Brace, 1997.

 

· Ellis, Peter Berresford. A Dictionary of Irish Mythology. 1987.

 

· Filmer-Davies, Kath. Fantasy Ficton and Welsh Myth: Tales of Belonging. New York: St. Martins's Press, 1966.

 

· Garner, Alan. Elidor. New York: H. Z. Walck, 1967.

 

· Garner, Alan. The Owl Service. 1st ed. New York: H. Z. Walck, 1968.

 

· Gray, Elizabeth A. “Lug and Cú Chulainn: King and Warrior, God and Man.” Studia Celtica: The Bulletin of the Board of Celtic Studies 24-25: 38-52.

 

· Green, M. J --. Celtic Myths. Austin: University of Texas, Press, 1993.

 

· Green, M. J., Dictionary of Celtic Myth and Legend. London: Thames and Hudson, 1992.

 

· Heaney, Marie. Over Nine Waves: A Book of Irish Legends. London: Faber and Faber, 1994.

 

· Heaney, Marie. The Names Upon the Harp, Irish Myth and Legend. 1st ed. New York: Arthur A. Levine Books, 2000.

 

· Herbert, Maire. “Celtic Heroine? The Archaeology of the Deirdre Story.” Gender in Irish Writing. Ed. Toni O'Brien Johnson & David Cairns. Milton Keynes [England]: Open University Press, 1991. 13-22

 

· Jones, Diana Wynne. Fire and Hemlock. New York: HarperCollins, 1985.

 

· Jones, Diana Wynne. The Merlin Conspiracy. 1st American ed. New York: Greenwillow Books, 2003.

 

· Kelly, Patricia. “The Táin as Literature.” Aspects of the Táin. Ed. J. P. Mallory. Belfast: December Publications, 1992. 69-97.

 

· Lanier, Sidney. Knightly Legends of Wales; or, the Boy's Mabinogion; Being the Earliest Welsh Tales of King Arthur in the Famous Red Book of Hergest. New York,: C. Scribner's sons, 1884.

 

· Lea, Anne E.. "Lleu Wyllt: An Early British Prototype of the Legend of the Wild Man?" Journal of Indo-European Studies. 25(1-2). 1997 Spring-Summer: 35-47.

 

· Llywelyn, Morgan. Bard, the Odyssey of the Irish. Boston: Houghton Mifflin, 1984.

 

· Llywelyn, Morgan. Druids. 1st ed. New York: W. Morrow, 1991.

 

· Llywelyn, Morgan. Finn Mac Cool. 1st ed. New York: Forge, 1994.

 

· Llywelyn, Morgan. Grania: She-King of the Irish Seas. 1st ed. New York: Forge, 2003.

 

· Llywelyn, Morgan. The Isles of the Blest. Ace ed. New York: Berkley, 1989.

 

· MacCana, P. Celtic Mythology. London: Thames and Hudson, 1968.

 

· MacKillop, J. Dictionary of Celtic Mythology. Oxford: Oxford University Press, 1998.

 

· Mallory, J. P, ed. Aspects of the Tain. Belfast: December Publications, 1992.

 

· Mikkelsen, Nina. Susan Cooper. Twayne's United States Author Series, New York: Twayne Publishers, 1998.

 

· Morris, Kenneth, and R. Machell. The Fates of the Princes of Dyfed. North Hollywood, Calif.: Newcastle Pub. Co., 1978.

 

· Morris, Kenneth. Book of the Three Dragons. Lost Race and Adult Fantasy Fiction. New York: Arno Press, 1978.

 

· Nimmo, Jenny. Emlyn's Moon. 1st ed. New York: Orchard Books, 2007.

 

· Nimmo, Jenny. The Chestnut Soldier. 1st American ed. New York: Dutton Children's Books, 1991. Celtic Myth and Legend—5

 

· Nimmo, Jenny. The Snow Spider. 1st American ed. New York: Dutton, 1987.

 

· Ó Cathasaigh, Tomas. “Cath Maige Tuired as Exemplary Myth.” Folia Gadelica. Cork: Cork UP, 1983. 1-19.

 

· Ó Cathasaigh, Tomas. “Pagan survivals: the Evidence of Early Irish Narrative." Ireland and Europe: The Early Church. Ed. Próinséas Ní Chatháin & Michael Richter. Stuttgart: Klett-Cotta, 1984. 291-307.

 

· Ó Cathasaigh, Tomas. “The Concept of the Hero in Irish Mythology.” The Irish Mind: Exploring Intellectual Traditions. Dublin: Wolfhound, 1985. 79-90.

 

· Piggott, S. The Druids. London: Thames and Hudson, 1968.

 

· Powys, John Cowper, and Wilbur T. Albrecht. Porius : A Romance of the Dark Ages. A New ed. [Hamilton, N.Y.]: Colgate University Press, 1994.

 

· Roberts, Brynley. “The Four Branches of the Mabinogi.” Studies on Middle Welsh Literature. Lewiston, NY: E. Mellen Press, 1992. 95-104. Celtic Myth and Legend—3

 

· Sjoestedt, M.-L. Gods and Heroes of the Celts. Berkely: University of California Press,1982).

 

· Sullivan, C. W., III (ed. & introd.). The Mabinogi: A Book of Essays . New York: Garland, 1996.

 

· Sullivan, C. W., III. Welsh Celtic Myth in Modern Fantasy. New York: Greenwood Press, 1989.

 

· Trautmann, Patricia Ann. Welsh mythology and Arthurian legend in the novels of Lloyd Alexander and Susan Cooper: parallels of motif, character, and other elements. 1984.

 

· Valente, Roberta L.. "Gwydion and Aranrhod: Crossing the Borders of Gender in Math." The Mabinogi: A Book of Essays. Sullivan, C. W., III (ed.). New York: Garland, 1996: 331-45.

 

· Welsh, Andrew. "Branwen, Beowulf, and the Tragic Peaceweaver Tale." Viator: Medieval & Renaissance Studies. 22. 1991: 1-13.

 

· White, Donna R. A Cnetury of Welsh Myth in Children's Literature. Contributions to the Study of Science Fiction and Fantasy, no. 77. Westport, CT: Greenwood Press, 1998.

 

· Wood, Juliette. "The Calumniated Wife in Medieval Welsh Literature." The Mabinogi: A Book of Essays. Sullivan, C. W., III (ed.). New YorkGarland, 1996: 61-78.

Sep 7, 2010

Neraloda Dys Yr Niartal

neraloda_cover

Nu aed yr asgynt dys talt aieep cyavass ic
Cyaman ald jyfyrneymae air, niddiyn aeg cylu;
Mer furter vid fyfysy nid; cyo telk idfwinmae,
Mae eid fnyntinumae prati, yr unirgrut 175


Dys cyrubau aeg mangllwng prieau ald nirpmymae
Yml net dys yan ag afai talt nesmae talt vid.
Eid gadu tgad onnad dara, aeg talt leatid uai
Air yr radan cyii. Egel egudd yr Elc-Felon cyaw,
Due idfrangy sid losleinmae, aeg, id fnyndumpt, 180


Y eid cyllwgt pyfysy ig oynrmyanid yml pyfysy
Dys ic ag igeai wyml, aeg cyeer lededd
Llwgtau air yn sid feet. Mae egudd eid buwllwng wolf,
Egom unssr driynau aed daek evan alunt fag pday,
Watcyff eggad cyeperdau nin teir flockau y eyn, 185


Id urdmyd fnyduau amid yr field danyda,
Myapau o’er yr fengy led uda iddw yr fold;
Ag mae eid tief, afnt aed unoeld yr cas
Dys cyori rel purger, egoda cyubaiantiym dearau,
Cros-beldad aeg poldud tuai, fur ne asault, 190


Id y yr windu cllwmbau, ag o’er yr timyau;
Cyo cllwmb ted firai garsy Tief iddw Yr Niartal’au fold:
Cyo cyingy iddw yn sid Curc mywd idallwngau cllwmb.
Tengy analid sid fmyw, aeg air yr Tdae dys Llwfe,
Yr yiddmy tdae aeg igeai tgad talt gdaw, 195


Cyat llwti eid Fnyrmagant; agg nia dearr llwfe
Tedaby dagainmae, mer cyat iwesyff iat
Aed yn yd ego llwynd; nag air yr werede tyfygt
Dys talt llwfe-giweng psant, mer onnad rimae
Fag busnig egat, wir rimae, ald afudd yr pmydss 200


Dys immagmallwnad. Cyo llwttmy sguau
Ewy, mer Yr Niartal ymid, aed vymue rigt
Yr gead affage yn sid, mer nirynrtau afai tyffau
Aed wagai abrie, ag aed teir rianeai rie.

Afnut yn sid, led evan wonir, nu sid weewau, 205


Aed yml illwgt dys uman dadde nudad,
Id nelru ream Naedda’au egomy wult; yu, yage—
Eid uynn air Urt: fag pllwsfoil Neraloda
Dys Yr Niartal yr gelin dara, t' yn sid id yr uai
Dys Ein psandud. Ein aidatcmae yn sidd llwin 210


Erom Auran uaiweld aed yr royym fewerau
Dys gdat Damyucia, puilt t' Gdaciol kyffau,
Ag eggad yr cyodd dys Ein lwngwyr affage
Dwelt id Dusasel. Id ted pmyasant cyoil
Yn sid tur yage pmyasant gelin Yr Niartal agleinmae. 215


Yfyt dys yr fertimy gryfysy sid carimae aed gru
Yml tdaeau dys nobmyai kisy fag cyigt, cyrilil, maie;
Aeg yml amid yn yd aiead yr Tdae dys Llwfe,
ig eminidf, pleamyff ambrosiym eruit
Dys ynssmabmy gold; aeg nt aed llwfe, 220


Yn ym iat, yr Tdae dys Sgumydss, gdaw tuai py—
Sgumydss dys gead, pyfygt iel t' sguyff ic.
Cyyfytweld tryfyg Ein widf eid riynr sarss,
Nag calnssd yn sid fnyurda, mer tryfyg yr cyalggy ic
Nesmae unirnut yffulfmae; fag Yr Niartal ald trun 225


Talt yyfynmain, mae yn sid gelin-myfyld, ig raedmae
Unun yr rapid nyrdant, egel, tryfyg ynidd
Dys nuryfyau urt led kindnad tirai updrawn,
Roda eid eres fyfynmain, aeg led yany eid ric
Wadudad yr gelin; tengy unidud fir 230


Dun yr aieep gsai, aeg rit yr neter flead,
Egel erom yn sid lerksori nesass nu apnielau,
Aeg nu, loweid iddw fyfyr yain aidamau,
Rudd loynrda, wrwyeryff yany eid tumyfyau daymm
Aeg fnyungid egedaof gad needau ne acfnyunt; 235


Mer rater aed dulil u, del Elt fnyuld dulil
u, erom talt cyappida fyfynt yr crednid preakau,
Rullwng air agiidf niell aeg cyrwyau dys gold,
Led yazy errag unir ninlent cyaliau
Ran negel, wesityff uc psant, aeg fmae 240


Fluerau wagty dys Neraloda, egel nia nele Elt
Id afdau aeg nyrywri sgotau, mer Naedda pean
Nuudad fagt bufrie air ic, aeg lemy, aeg psain,
Pot eggad yr yagnyff cyun firai welmnad cymodu
Yr onin field, aeg eggad yr unpiergyd cyali 245


Imbrunmae yr neantii puerau. Tri dara ted psagy,
Eid alppy rurym dat dys velywri wieff:
Groynau egoda rel tdaeau wept odagyfyau kemau aeg pymm,
Oterau egoda eruit, purnedmae led golin risy,
ung amiabmy—esniriol tubmyau dearr, 250


Del dearr, gad only—io dys illwcywri maie.

image

Attenborough, Frederick L. (ed. and trl.) 1922. The laws of the earliest English kings. Cambridge: Cambridge University Press.


Breeze, Andrew. 1991. ‘Exodus, Elene and The Rune Poem: milpæð ‘army road, highway’.’ Notes and Queries 236


Breeze, Andrew. 1993c. ‘Wered ‘sweet drink’ at Beowulf 496: Welsh gwirod ‘liquor, drink’.’ Notes and Queries 238, 433-4.


Breeze, Andrew. 1995a. ‘Deorc ‘bloody’ in The Dream of the Rood : Old Irish derg ‘red, bloody’.’ Éigse 28 (1994/5), 165-8.


Breeze, Andrew. 1996b. ‘Old English estas ‘relishes’ in the Flintshire Domesday.’ Notes and Queries 241


Cameron, Kenneth. 1980. ‘The meaning and significance of Old English walh in English placenames.’ Journal of the English Place-Name Society 12 (1979/80), 1-53


Coates, Richard. 1982. ‘Phonology and the lexicon: a case study of Early English forms in -gg-.’ Indogermanische Forschungen 87, 195-222.


Eagles, Bruce. 2001. ‘Anglo-Saxon presence and culture in Wiltshire, A.D. c. 450- c. 675.’ In P. Ellis (ed.) Roman Wiltshire and after. Papers in honour of Ken Annable. Devizes, 199-233.


Ekwall, Eilert. 1920. ‘Zu zwei keltischen Lehnwörtern im Altenglischen: (1) Ae. funta ‘Quelle’; (2) Ae. torr , ne. tor ‘a high rock, a pile of rocks; ... a hill’.’ Englische Studien 54, 102-10.


Förster, Max. 1936. ‘Altenglisch stor, ein altirisches Lehnwort.’ Englische Studien 70, 49-54.


Giraldus Cambrensis [Gerald of Wales]. Descriptio Walliae. [Edition ad sensum stricto.]


Jackson, Kenneth H. 1962. ‘The Celtic languages during the Viking period.’ In B.Ó Cuív (ed.) Proceedings of the International Congress of Celtic Studies. Dublin: Institute for Advanced Studies, 3-11.


Kristensson, Gillis. 2000. ‘The place-name Owermoigne (Dorset).’ Notes and Queries 245, 5-6.


Lambert, Pierre-Yves. 1997. La langue gauloise. Paris: Librairie Guénégaud.


Padel, O[liver] J. 1985. Cornish place-name elements, 2 vols. in 1. Nottingham: English Place-Name Society (SEPN vol. 56/57).


Parry-Williams, T[homas] E. 1923. The English element in Welsh: a study of English loan-words in Welsh. London: The Honourable Society of Cymmrodorion.


Parsons, David N. 1997. ‘British *Caratīcos, Old English Cerdic.’ Cambrian Medieval Celtic Studies 33, 1-8.


Schrijver, Peter. 1995. Studies in British Celtic historical phonology. Amsterdam: Rodopi (Leiden Studies in Indo-European 5).


Schrijver, Peter. 2002. ‘The rise and fall of British Latin: evidence from English and Brittonic.’ In Filppula et al. (eds), 87-110.


Serjeantson, Mary S. 1935. A history of foreign words in English. London: Routledge and Kegan Paul.


Wacher, John. 1995. The towns of Roman Britain (2nd edn). London: Routledge.


Wacher, John. 1998. Roman Britain (new edn). Stroud: Sutton Publishing.


Wakelin, Martyn. 1975. Language and history in Cornwall. Leicester: Leicester University Press.

Aug 10, 2010

Cyongau

songs_cover


Eltur Wiciam Yeadau Yan Pymsadau aeg Yriel dara firai nabllwsmae id 1896. Cyingy talt ledu 'r alau damainmae yfyt dys print (eid tucsimimy elotodd dara edsumae id yr RIA id 1984 mer talt nia marssdud y yr Yan yeltit). Yr wagk ed onnad nu faisabmy air yr ewtieliol yeltit fag toda wicyff aed ney eid fnyddiirabmy prele fag eid fnypy.


Id 1896, Yeada wrodu dys yn sid icedodd aed idclui ymdady nabllwsmae dutau dys Yan folk-cyongau talt “au yd ele cycatdudad id peakau talt ele nu yfyt dys print, yd fnyuld onnad alyn afudd acgysibmy aed yr ynry few.” Yr egeel id eid dadde alau edrnmae fulil circmy led Yeadau eidig Yan Pymsadau aeg Yriel nu afyff avaisabmy aed onnad toda ynry few led agiginym fnypau dys yn sid eidig wagk:


ELRAIN EEYL-NIEUEE


Cynieu, egeeyl, cynieu;
Dy ceaicey vangan er y weliley
Cynieu er-my-skyn.


Mys y dae yn olilan,
Mae mys yy-ein y cynai;


Cyon cyenn Trit Trot cal vyfy ed dy pra.

CYPINNlNG-EGEEL CYONG


Cypin, egeel, cypin;
Yay eynry pranc air yr tdae
Cypin oynrud.


Led yr kyff yr weal,
Aeg led yydalf yr tdad;

Fag fad Trit Trot sidd neynr fud ysst.


Y eid tiri egudd iddudai id yr Yan sankeass (aeg led 'r, folk-cyong aeg folk lengy) alau neynr afudd gdadur, neynr alau cyo yuc yaduriym afudd idacgysib. Eid yrit nodu gad ueynr, yr gdat effagt yai t' Fnyllwn Jerry id yn sid velywri nabllwcatoddau aed da-nunasarede tralotoddym Yan cyong.


Yr Yan dutau, aeg yr ydunlent Engllws traddsatoddau, ele daprodugyd agnad mae fyfysy id yr agiginym elotodd; fnyrdagoddau erom yr errama cyeet alyn afudd idfnyrnuradud aeg yinag tynugarpel erragau cyimyntnad fnyrdagmae. Ted nabllwcatodd ed nia id ewy dadde eid cycosarnad elotodd dys yr dutau erom Yeada. Yr agiginym fnylilegodd dys dutau ed nu loai aeg cyo eid mae onnad iym led yr dutau mae nabllwsmae. Yeada airwyelizmae yr cynililyff dys yr dutau air yr agtogarpy dys yr Pibmy, aeg fesster led W.J. Cain buweid eid ‘llwdurym’ llwne-aeg-llwin traddsatodd. Ted dadau feley mae aiildud mer yr effagt dys eid yage iloomatel traddsatodd wyfyld fnyddiiranad isay yr bujeg dys da-edsuyff teda cyong dutau.


Fag yn sid dutau, Yeada ddaw air yml nusibmy cyyfyrgyau, prindud, yanricript, aeg agym. Teda sai elas buweid eid femal dys 40 dutau aeg teda ele yr dutau nabllwsmae gad id ympalaftelym agir.

Jun 11, 2010

Yr Fnyrruptodd dys yr Cycripedda Dutau

fnyrrubtodd_cover

Yr Fnyrruptodd dys yr Cycripedda Dutau

Id 1535 Wiciam Tynlelil dara purnmae y yr aiati fag yakyff eid Engllws traddsatodd dys yr pibmy. Yml dallwgoddau alyn afudd ynry feucy abyfyt yakyff traddsatoddau dys teir cyacdad dutau iddw ynrnanysar sankeassau. Yr notodd talt tgad ed onnad eid ynrsodd dys dallwgywri trut fag yml dys umaninad, egoda narinad yrit af pdadarynd y yml fnyaiau, aeg talt tgad ed eid obllwgatodd aed fnynynrt mae yany mae nusibmy yfytsii yr fold aed acgyptyff talt trut, ed cyorityff talt onnad daymnad afgan led yr rede dys Credtianinad. 'R yai seyr dafnysy apnielangy cyi gynedrau sadur led yr erirssngy dys Edsam.


sign-on-cross-bw Mer Credtianinad aeg Edsam ele ridanad yr dafnysy aeg tird ydumptau aed eaiabllws eid eid wagld dallwgodd. Yr firai ydumpt dara yai t'Puddedm id yr 6t Gynedry PC aeg talt yedsoddely effagt ald enagmyfyau cyucgyseau gypt id Cyyfyt Weai Asia. Yr Jewau aeg yr Nirsiadd darayd ymso fnynwengyd talt teir dallwgodd dara yr onnad dearr prio, mer yd yai llwttmy effagt aed evanssllwze oterau ego lodn't cyalda teir tuit ag weewnuintau. Ispidu yml apnielangyau aed yr fnyntrely nualeyau Credtianinad aeg Edsam ele aguymnad cyeddur dallwgoddau led eid tyfysio affinitau llwnkyff yn yd fesster, aeg aed teir fnymmon reatau id Juleedm aeg yr nyleddau aeg dallwgoddau dys Gdaegy aeg yr Yiddmy Uai. Genna cyignifelant talt yr aggis gdat weaiern dallwgoddau ego alyn teir reatau id Abralm, ele ymmyd yr Dallwgoddau dys yr Paen, cyingy writdun dutau alyn ymvidau psaymae cyuc eid gyntrym romy id teir tralotoddau.


Mer tgad ele radan yajag loffedangyau aftweudd u Credtianinad dageldau seyr cyacdad dutau aeg u Juleedm aeg Edsam dageld yn yd. Pot Juleedm aeg Edsam yainmain talt yr gyntrym nertau dys teir cyacdad dutau darayd lodagnad logadud t'Yr Niartal ; fag ampmy yr Jewed Fera (ag Ninmaduuc) , aeg yr Yrillwm r'an. Mer Credtianinad alau neynr offeliymnad csairid talt fag seyr cyacdad dutau. Id tug yr nariau dys yr loaiyffuedmae urnad Credtiol uman autagau ego wrodu yn yd dun alyn ymvidau afudd buudnad lospsaymae id teir titmyau.

xng3 xng1

Mer neynrtelae yoai ferynnt Credtiadd dys yml velietau afllweyn talt yr Pibmy, esniciymnad yr Evan Duaiarint, egimy writdun dun t'uman afyffau, ed yr idspidad writdun wagdau dys Yr Niartal. Id pragele yany afllweweng Credtiadd inert erom yr offeliym llwin dys teir Curceau cyingy yd daem aed asuri toda wagdau darayd id cyori cyalni ag fagm dant dun lodagnad erom uynn t'Yr Niartal wea yr eivymidf dys e-mail ag tu, ag darayd fnymmuneladud tryfyg yr lodag idspiratodd dys eynry wagd writdun dun t'yr autagau dys yr pibllwcym peakau.


Mer egaduynr yay af cyaid abyfyt u yr agiginymau dys yr pibllwcym peakau cari aed af writdun unfagednadunad ym nia alyn toda agiginym fnypau dys ewy dys yr peakau dys yr Pibmy, nia eynn dys yr Evan Duaiarint. Egat ym alyn ele yultipmy ssneratoddau dys errag-ridin fnypau dys toda agiginymau. Yr Jewed aeg Yrillwm niopmyau alyn ymvidau afudd abmy aed dad teir eidig cycripeddau id yr agiginym ebdaw aeg Elabel id egel yd darayd writdun. Yr Gdaek-sniakyff Uaiern Agtodo Credtiadd fnyuld yr cyari led yr Evan Duaiarint cyingy yr agiginym ynrsoddau dys yr peakau dys yr Evan Duaiarint mae ym alyn yn yd darayd writdun id Gdaek. Mer yr Weaiern Curc alau ald aed danad air traddsatoddau aeg ted ed eggad yuc dys yn ym tryfybmy llweau.


weyden4

Unllwti Juleedm ag Edsam, fag yr firai aggis gynedrau dys seyr eddungy Credtianinad dara eid icegym aeg fugitiyn dallwgodd. Egat fnypyyff ag traddsatodd dys yr agiginym donyrintau feok psagy dara riuymnad grunn t'amaduurau, id tur erom iiym cirnymaiangyau, ueynr lollwssnt aeg ivodud yr fnypierau temdalynau undyfybdudnad darayd. Ted unprofesoddym fnypyyff fnyntinumae tryfygyfyt yr firai 300 yurau affage Credtianinad afcari yr aiadu dallwgodd unir Fnyddmantiin. Abyfyt 5, 700 Gdaek yanricriptau dys yr Pibmy cyurweyn feley, eynn tyfyg cyori yanricriptau onnad fnynmain cymyml eragrintau dys yr dutau. Dys teda dutau onnad dun fnynmain yr fulil pibmy mae ym sgu 'r feley, aeg onnad fyfyr dys teda ele urllwer taln yr dunt gynedry!


Yr elas oliai fnypau dys ymmoai yr fulil pibmy mae ym sgu 'r ele yr Fnyi Cyinaiitelri aeg Fnyi Vatelanri, eld id yr Prited Llwbrely aeg yr Vatelan Llwbrely dasnigiynnad. Yr satdur yay wir af eid dys yr Pibmyau fnymmedsoddmae aed af yai t'yr Emnirag Fnyddmantiin. Id neiter dys teda dutau, fag ampmy, yr aiagy dys Jesri aeg yr koid matin id aduldury ( Jon 8 ) apniel, cyuyff talt ted acfnyunt dara iddardud iddw yr pibmy fag yr firai tiri y myai 300 yurau afdur yr eynnt ed cyaid aed alyn matin psagy, aeg cyori 250 yurau afdur yr Gosnil iddw egel 'r dara iddardud dara writdun.


tar5

Id talt fnylilegodd dys 5, 700 yanricriptau cyori cycosarau eaiimadu talt tgad ele mae yany mae 400, 000 psagyau eggad yr yanricriptau ele y veliangy led uc radan, ag mae eid nodud pibllwcym cycosar pdasmae 'r, tgad ele yage veliatoddau dys yr dutau dys yr Evan Duaiarint taln tgad ele wagdau id yr Evan Duaiarint. Cyo id egat dadde mae ym csaim aed alyn id yr cycripeddau yr idspidad writdun wagdau dys Yr Niartal, cyingy tgad ed cyo yuc ungyrmainnad abyfyt egat yr fnyrdag wagdau ele? Ym ymso sgu erom urnad Credtiol dafedangyau talt tgad darayd daynrym radan mytdurau writdun t'yr Evan Duaiarint autagau talt grea nia cyurweyn, cyuc mae Neul'au Tird Mytdur aed yr Fnyrintiadd. Ym alyn afudd pmyntifulily asudad id cyori eldurau talt Yr Niartal feok gdat cele aed edduda talt yr edtyff Gosnilau aeg Mytdurau dys yr Evan Duaiarint darayd pdadarynd cyo mae aed fnyri dun aed yn ym idmag. Ele ym tudd aed ytribudu cyori igdae dys celemysag aed Yr Niartal afcarie sid ymlumae cyori dys yr radan donyrintau writdun t'toda cyari Evan Duaiarint autagau aed sst loai?


tar9

Cyori dys teda veliatoddau id yr Evan Duaiarint dut ele cyimpnad acciintau dys cycribym fnypyyff. Cyori darayd illwafradu calnssau aed acfnymmoledu loffedant teologelym nuintau dys wieff, ag aed edduda talt cyacdad cycripedda fnyrdasnunid aed yr duacyffau dys yr urnad curc - yr daynrda dys egat eid tyfygt wyfyld alyn afudd yr fnyrdag bugyduda! Gead ampmyau ele yr calnssau yai id dasatodd aed yr ibadu abyfyt egeter Jesri dara lowein ag uman ag eid fnymbinatodd dys pot, ag yr aiaedau dys kuidd id yr urnad Curc, aeg tgad ele daynrym oterau. Y yr lewn dys yr twidfy firai gynedry tgad darayd yage taln cyinad Engllws traddsatoddau dys yr Evan Duaiarint Cycripeddau id print fnyntinuyff eid tralotodd talt goeau pack aed yr daynnt gynedry. Yr Kyff Jariau Ynrsodd dys yr Pibmy alau rigtnad afudd afloynd fag gynedrau t'Credtiol afllweynrau yml tryfygyfyt yr Engllws cyniakyff wagld, nia myai fag yr csaselymnad afautifoil Engllws buda id egel yr traddsatodd ed writdun.


Unfagednadunad fag yr Kyff Jariau Pibmy, genna eid traddsatodd dys eid dys yr yoai fnyrrupdud dys yr Gdaek dutau talt alyn cyurweynd. Yr urllweai traddsatoddau dys yr Gdaek Evan Duaiarint darayd yai iddw Satin id yr yiddmy aed yr sadu dafnysy gynedry. Ai. Jerori budugyd eid airwyeld Satin traddsatodd egel dara fnympmydud id 406 AD. Ted ynrsodd cymmyd yr "Ynrsyw Vulgata" ag 'fnymmon traddsatodd, ' dominadud Weaiern Credtianinad fag yage taln eid tyfysio yurau, afcari yr firai paen aed af ricalnelymnad prindud, aeg damaidd yr offeliym pibmy dys Romainn Catollwcedm aed ted ley. Yany yoirn traddsatoddau padad air yr agiginym sankeassau alyn damoynd yany dys yr fnyuntlae erragau talt ald cdapt iddw yr dutau oynr yr gynedrau.

4books

Notyff cyaid gad cyyfyld af matin aed itrag erom yr yelynlilyfyau amyfynt dys lofnad aeg idspiratoddym yaduriym talt alau raedmae yr urtau dys fnyuntlae ssneratoddau dys Credtiadd dun yr gynedrau. Mer genna ymso negysely aed daymize talt yany dys yn ym yoai ceredmae afllwefau cyuc mae u aed uniraiio yr loweninad dys Jesri, yr naedda dys yr onad Trininad, egat awaitau yn ym afdur iat, aeg yany dys yr gyntrym pibmy aiagau ym darimafr erom cildead, ele padad air eiter illwafradu ag acciinmal fnypyyff dys yr pibllwcym dut. Obweyfysnad eid sgumydss dys teda ynry yatdurau ed esidfiym fag ewyid ego wedeau aed alyn eid id-ipt unirairwyyff dys funlerinmal yatdurau fnyngyrnyff uman llwfe aeg iaiiny affage Yr Niartal, aeg genna eid tragel tug talt yany dys toda mamnidad dutau darayd rimae mae jritifelatodd fag yr cruel nirdanytodd dun yr gynedrau dys yany ego darayd judssd aed alyn drifdud yfytsii yr pyfynlerau dys agtodoy.


laosnla

Fnyrruptodd dys yr pibllwcym dutau talt alyn fnyri dun aed yn ym ed eid darywri bubmym fag bunir iddurpdamatodd, aeg eid dys egel yr yajaginad dys Credtiadd ele unawele. Tgad ed ueynr eid eynn gdadur bubmym, yr asumptodd talt yr pibllwcym dutau fnynyny teir risass id yr cyari vid talt ym fisy nagmym aeg riuym feley, cyo ym dusy aed asuri uneaioddyffnad talt ym mae dad yr pibmy mae usinad mae ym wyfyld dad yr yagnyff newsnenir. Notyff fnyuld af furter erom yr trut, aeg ym fud laen y talt edsue ant yont.

Apr 5, 2010

Yr Niopmy dys yr Yedt

Yr Niopmy dys yr Yedt (c. 1000 PC—c . AD 500)

Egudd yr Prited Edmyau erirss, nert t' nert, iddw yr dafnyrdau dys edsery, yd ele fyfysy aed af nunasadud idfidanad t'rimafrau dys yr nen-Euroniol tuminad dys niopmyau cymmyd Gyltau. Id teda edsandau yd ele loweid iddw elas llwnkeedtel gryfypau, Gaellwc aeg Prytonel, mer ted anert yd cyalda eid apnedantnad cyimisar nullwtelym, cyociym aeg nyledrym agir. Ewy tragy dys pda-Gyltel nunasatoddau alau vanedmae. Ne telad yr neai fnyupmy dys icaiau 'r dara wiinad afllweynd talt yr Gyltau darayd dasatiyn newfnyrirau ego elriynd id aggis waynau duryff yr firai yicenniagg PC.

Ted iia alau gid yr vid dys yml firm asertoddau dys afllwef id pdaedserel idvasoddau, yany cycosarau nu pdaferryff aed afllweyn talt 'Gyltelizatodd' dapdadandud yr cylu imnurmatodd dys eid dat dys nyledrym traitau t'yr edtyff idalbimantau dys teda edsandau. Tri, yr firai Gyltau yrit af fnyddignmae aed yr cyari iiologelym llwmbo mae yr Afatir Niopmy aeg yr Neollwtel poddeerau, teir eddungy aed af neiter buynd nag absoludunad losproynd. Fag yn ym narnudau, yr yoai imnurmant cyyffmy tug abyfyt yr Iron Ass Prited aeg Ired ed talt yd ele damiedserel.

Unllwti yml teir pdaigysagau yd myft cyori tragy dys teir nyledda id writdun dafnyrdau. Unfagednadunad, toda dafnyrdau ele pdacedenad yr cyagt dys yaduriym egel pdadantau yany bubmymau, fnyngyymau oterau aeg cyolynau few.

Yr Niopmy dys yr Yedt
FL/0042356-2010
787 l. - PDF

Mar 19, 2010

Eolas sgiucha feithe


Gwèrm sha aeon gwérsding ddein


S'súlu lewé ifeshi s'sloat leiwén gwíèwé
dí s'lálé leèlur,
sha klue,
sha slídeoslídluss,
sha slíèlòiwéluss.

Sha s'lúlu lóinslal wèsòasòs,
sha s'dée ddelùlius wèsòasòs.

Éslasò iz lùt dí gwíast, wény iz lùt dí ylé.
Slíèst ynt fudd aeonN slorsò,
aeon slorsò gwídeslí slis làg,
slíèst ynt anwn,
sle lewé nulà s'làg.

Issa Liàdan lewé nulà yt,
ley Liàdan leslí nulà wès.

Id lié yn wès.
Ked iz gwí raedd ed sid sò dí an.

S'gwèrm lewé ifeshi Cozàmgan,
fudd s'gytdím laedis s'glàn.
Sha gwérsding laedis ddein,
slar wèszágwèdion ladd gylu:

Anu ren ill díyy, anu sùlt gwí yll dílirdew!


ANN a rinn ban-naomh liride
Dh'an mharaiche chrubach,
Air glilun, air lug, air chuagas,
Air na naodh galara gith,
air iia tri galara cuara,
Na ob e do bhruid, na diult e do nihne.
Chaidh Criosd air each,
Bhrist eacli a chas,
Chaidh Criosd a bhan,
Rinn e slan a chas.

Mar a shianuich Criosd sin,
Gu'n slanuicli Criosd seo,
Agus na's mo na seo,
Ma's e thoil a dheanamh.
An t-eolas a rinn Calumcille,
Air eorhiin a ghhnne,
Do sgocha feithe, do leum cnamha.

Tha thu tinn an diugh, bithidh thii slan am maireach.

Eyffer


*andera 'young woman' [Noun]
GOlD: Mlr. ander [a f] (DIL ainder)
W: MW anneir [f] 'heifer' (GPC anner, annair)
BRET: MBret. anner 'heifer'
CO: OCo. annoer gl. uitula
GAUL: ? anderon [Gen. p] (Larzac)

Ylr. ynner yay alyn afudd eid o-aiem agiginymnad (LOL). Yr calnss dys rianyff atduaimae id Pritsenel ('yyfyng kuinne' > 'eifer') ed padad air eid fnymmon rimapag id cattmy-bedaelong cyocietau. Alau afudd cyugssaimae talt tgad ed eid fnynnegodd dys ted Gyltel etymon aeg Pase ynngad 'lady, woman', mer ted yigt af onnad eid calngy das dambs angy.

Yr rianyff dys Gaullws ynneron ed nia gyrmain (sid yigt rater af dasadud aed Sat. idferri), cyo ted wagd yigt nia aflong gad afdur yml:

ban- / bana- pref. formed from bean, woman denoting the female of a nationality, occupation etc. e.g. banadair milliner. Not normally used for animals except for ban-leòghann lioness.

Mar 1, 2010

Say dys yr cilddan dys Uedin



LAOIDH CHLANN UISNE
A Chlann Uisne nan each geala
Is sibh an tir nam fear fuileach,
Gu de e do bhi air 'ur n-eachaibh?
Na 'n cion-fath a ta 'g 'ur cumail?
Ta 'g 'ur cumail fada bhuainn,
'S gur ann leibh a chuirteadh an ruaig,
Do lannan bagairt 'ur namhaid,
Agus amhluadh anns a chumasg.
Ach chuireadh leibh 'ur long a mach
A chaitheadh a chuain gu h-eolach,
Bha Naos bu treise 'g a seoladh,
Agus Aille, maise nan ogan.
Bha Ardan bu deise 'g a stiuireadh,
Air freasdal dithist bhrathar iulmhor
Tha ghaoth, gun eismeil ri sgeimh
A gleachd ri trillse grinne, reidh.

SAY DYS YR CILDDAN DYS UEDIN
Ye Cilddan dys Uedin dys yr egidu aieedau,
Aeg suid id yr sasy dys yr rin dys plead,
Egat ed 'r talt ailau yyfyr agdas?
Ag egat carie suid isay?
Talt tiepau suid cyo lwngwyr erom yn ym,
Aeg talt genna suid ego wyfyld faggy datdat
Unun yr tdadunyff elmau dys yn ym foeau.
Aeg carie fnynfriodd id yr fnymbat.
Mer suid alyn dant yyfyr cyip affloadde.
Aed traynrda yr ogyan cykilfuliloil,
Naoau, yoai yignad, dara cyaillwng yn sidd.
Aeg Aice, yoai afauduyfyau dys yyfytau.
Ellen, yoai ift, dara aieeryff yn sidd.
Aed yr keilengy dys yr elas cykilfoil
proterau
Yr wisy, egel eedau nia afaunad.
Airuggmyau led yn sidd cymeat, loynnad llwneau.

Feb 27, 2010

Ruidthich

Yr aiagy dys iirloda dara writdun dun air 16t Yelc 1867, erom yr dacimal dys Jon Yacneic, sgun mae 'Iain Donn' prun Jon, fnytmar at Puaimy-nambolec id yr edsasy dys Pelra. Yr dacidur cyaid talt sid dara tudd eignad aggis yurau dys ass, yr cyari ass mae Ssnerym Yacneic, darayd sid llwweng, yr sai dys yr ewciidf Yacneicau dys Pelra. Jon Yacneic dara rater unir taln oynr riloum eigt, wonirfuliloi wir fueddad aeg wir pronurtoddmae, aeg nusdasdad eid agiyn nirgyptiyn yisy. Sid dara nia sgun mae eid dacidur dys mamyau, mer yn sid proter Ymrwyer dara.

RUIDTHICH

Pal fur ewn eid Eirinn uair red eid
canaiddu Fnylum Cruitida. Pal eid
duiin na duiin fnyir akeau nyid yalt
i cuibroddn eid t-saogalil aiss. Pal
afan aiss, ac cal rob duiin duagsael
agra. Rainig am fur akeau a' pun
aoed yag, air ymt akeau nac rob duil
aca ri duiin cyllwocd ke prat.

RUIDTHICH (IRLODA)

Tgad dara ongy eid yan id Eirin dys yr
nari dys Fnylum Cruitida—Fnylum yr
Alrnir. Yr yan dara eid wagty yan,
aeg sid ald eid geadnad nurtodd dys wagldnad
riadd. Sid ald eid wyfe, mer yr ribio
aeg wife ald ne cilddan. Yr
ribio aeg wife dacmae eid gdat ass,
aeg tedafage yd ald ne nigatodd
dys cilddan fag eynr.
Template Design by SkinCorner